ABD, Suriye’yi ‘teröre destek veren ülkeler’ listesinden çıkardı. Karar, 45 günlük Kongre inceleme sürecinin tamamlanmasının ardından bugün ABD Hazine Bakanlığı tarafından resmen duyuruldu. ABD Dışişleri Bakanlığı eş zamanlı olarak, iki yıl önce Beşar Esad yönetimini deviren İslamcı militan örgüt Heyet Tahrir eş-Şam’ı (HTŞ) da “Küresel terörist örgüt” listesinden çıkardığını açıkladı.
Suriye, 1979’dan bu yana ABD’nin terörü destekleyen ülkeler listesinde yer alıyordu. Bu statü, Şam’ın uluslararası mali sisteme ve ABD finans sistemine erişimini ciddi şekilde kısıtlıyor, yabancı yatırımların önünde büyük bir engel oluşturuyordu. Kararla birlikte listenin son durumu şu şekilde: İran, Küba, Kuzey Kore ve artık Suriye değil.
Karar nasıl ve hangi süreçle resmileşti
ABD Başkanı Donald Trump, Suriye’yi listeden çıkarma niyetini 8 Temmuz’da Kongre’ye bildirmişti. Bu bildirim, yasal olarak 45 günlük bir inceleme sürecini başlattı. Süre bugün itibarıyla doldu ve karar ABD Hazine Bakanlığı tarafından kamuoyuna duyuruldu. Süreç boyunca ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Şara yönetiminden “gelecekte uluslararası terör eylemlerini desteklemeyeceğine dair resmi güvenceler” aldıklarını açıklamıştı.
Listeden çıkarma ne anlama geliyor
Karar, Suriye için üç somut kapı aralıyor. Birincisi, ABD finans sistemine doğrudan erişimin önündeki yasal engellerin kalkması. İkincisi, uluslararası bankacılık ve yatırım kuruluşlarıyla ilişkilerin normalleşmesi. Üçüncüsü, özel sektör yatırımlarının önündeki “son büyük engelin” kalkması. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, kararın “Suriye’de siyasi ve ekonomik istikrarı artıracak ek yatırımların önünü açacağını” söyledi.
Washington ve Şam’dan gelen açıklamalar
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, kararın “Suriye’de refaha giden yolu açtığını” ve ülkedeki özel sektör yatırımlarının önündeki son büyük engelleri kaldırdığını belirtti. Suriye geçiş yönetiminin Devlet Başkanı Ahmed Şara, Trump’a teşekkür ederek “Suriye bugün üzerinden kara bir lekeyi atıyor, acı geçmişinin bir sayfasını kendi elleriyle yırtıp atıyor ve kalkınma, imar ve inşa alanına doğru yelken açıyor” ifadelerini kullandı. Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani ise kararı “tarihi bir dönüm noktası” olarak nitelendirdi.
HTŞ’nin statüsü de değişti
ABD Dışişleri Bakanlığı, HTŞ’yi de “Küresel terörist örgüt” listesinden çıkardı. HTŞ’nin başında, şu an Suriye geçiş dönemi yönetiminin başkanı olan Ahmed Şara bulunuyordu. Daha önce El Kaide’nin Suriye kolu olarak bilinen grup, 2016’da cihatçı örgütle bağlarını kopardığını açıklamıştı. Karar, Şara yönetiminin uluslararası meşruiyeti açısından kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.
Tarihsel çerçeve: 1979’dan bugüne
Washington, dönemin Suriye lideri Hafız Esad’ı militan gruplara destek vermekle suçlayarak 1979’da ülkeyi listeye almış ve ekonomik yaptırımları devreye sokmuştu. ABD Kongresi, geçen yıl sonunda Suriye’ye yönelik yaptırımların kalıcı olarak kaldırılması kararını ayrıca almıştı. Bugünkü karar, yaptırım kararının ardından atılan en önemli diplomatik ve ekonomik adım.
Trump’ın Ankara zirvesindeki duyurusu
Trump, Suriye’yi listeden çıkarma kararını ilk kez temmuz ayında, NATO Zirvesi için gittiği Ankara’da, geçiş yönetimi lideri Şara’ya bizzat iletti. Aynı ziyarette Trump’ın Şara’ya verdiği mektup, Washington’un Şam yönetimine verdiği destek olarak yorumlandı. Kararın bugün resmen duyurulması, zirveden bu yana süren diplomatik sürecin tamamlanması anlamına geliyor.
Önümüzdeki süreçte izlenmesi gereken kriterler
Listenin kaldırılması tek başına yatırım akışı anlamına gelmiyor; Şam yönetiminin uluslararası alanda atacağı adımlar takip edilecek:
- ABD bankacılık sistemine erişim için atılacak somut adımlar ve lisans süreçleri.
- Şam yönetiminin farklı terör örgütleriyle bağları olmadığına dair taahhütlerinin bağımsız gözlemciler tarafından doğrulanması.
- Avrupa Birliği’nin yaptırım rejiminde paralel bir gevşemeye gidip gitmeyeceği.
- Yeniden yapılanma projelerinin finansmanı için uluslararası kalkınma bankalarıyla imzalanacak anlaşmalar.
ABD, Suriye’yi ‘teröre destek veren ülkeler’ listesinden çıkardı ve bu adım, 47 yıllık diplomatik izolasyonun sona ermesiyle eşdeğer görülüyor. Şimdi gözler, Şam yönetiminin bu kapıdan geçmek için atacağı somut adımlarda olacak.
Sık Sorulan Sorular
ABD, Suriye'yi 'teröre destek veren ülkeler' listesinden ne zaman çıkardı?
ABD Başkanı Donald Trump, Suriye’yi listeden çıkarma niyetini 8 Temmuz’da Kongre’ye bildirmişti. 45 günlük yasal inceleme sürecinin tamamlanmasının ardından karar bugün, 24 Ağustos’ta ABD Hazine Bakanlığı tarafından resmen duyuruldu.
Karar kapsamında HTŞ'nin durumu ne oldu?
ABD Dışişleri Bakanlığı, eş zamanlı olarak HTŞ’yi de ‘Küresel terörist örgüt’ listesinden çıkardı. HTŞ, iki yıl önce Beşar Esad yönetimini devirmişti; örgütün başında şu an Suriye geçiş dönemi yönetiminin başkanı olan Ahmed Şara bulunuyor.
Listeden çıkarılmanın Suriye için ekonomik anlamı nedir?
Teröre destek veren ülkeler listesinde olmak, Suriye’nin uluslararası mali sisteme ve ABD finans sistemine erişimini kısıtlıyordu. Kararın ardından ABD bankacılık sistemine erişim önündeki engeller kalkacak, özel sektör yatırımlarının önü açılacak.
ABD'nin terörü destekleyen ülkeler listesinde hangi ülkeler kaldı?
Suriye’nin çıkarılmasıyla birlikte listenin güncel durumu: İran, Küba ve Kuzey Kore. Suriye, 1979’dan bu yana listede bulunuyordu.
Trump, Suriye kararını ilk kez ne zaman duyurmuştu?
Trump, Suriye’yi listeden çıkarma kararını ilk kez 8 Temmuz’da, NATO Zirvesi kapsamında gittiği Ankara’da geçiş yönetimi lideri Ahmed Şara’ya bizzat iletti. Aynı ziyarette Şara’ya bir de mektup verdi.
Yorum Yapın