BBC, işgal altındaki Güney Lübnan’ın son durumunu yerinde inceleyen bir haber yayımladı. Sınır bölgesinde terk edilen tarlalar, yıkılmış köyler ve İsrail ordusunun kurduğu kontrol noktaları öne çıkan sahneler arasında yer aldı.
Haberde, İsrail’in Lübnan topraklarının yaklaşık yüzde 5’ini işgal altında tuttuğu ve bu alanların bazı noktalarda sınırdan 10 kilometreye kadar içeriye uzandığı bildirildi. Haziran ayında ilan edilen ateşkese rağmen hava saldırılarının, yıkımların ve günlük baskınların sürdüğü, yüz binlerce Lübnanlının hâlâ yerinden edilmiş durumda olduğu aktarıldı.
BBC ekibi BM misyonu eşliğinde bölgeye girdi
BBC Ortadoğu muhabiri Hugo Bachega, Güney Lübnan’a BM barış gücü UNIFIL’in insani yardım misyonuna katılarak ulaştı. UNIFIL’e bağlı Fin birliğinin önderliğindeki konvoy, sınır yakınındaki Hristiyan köylerine sivilleri taşıyordu.
Bu köyler, savaş sırasında İsrail’in saldırılarından ve işgalinden görece az etkilenmişti. Ancak çevredeki bölgeler İsrail kontrolünde olduğundan köyler, ülkenin geri kalanından tamamen kopuk durumda. İsrail ordusunun, BM ile çatışmayı önleme mekanizması aracılığıyla gazetecilere sınırlı geçiş izni verdiği belirtildi.
İşgal altındaki bölgede neler görüldü
İki ülkeyi ayıran duvar boyunca ilerleyen ekip, İsrail tarafından işgalin ardından inşa edilen servis yollarını, askeri hareketliliği ve konut binalarının askeri amaçla kullanımını gözlemledi. Bazı binaların Hizbullah’ın patlayıcı dronlarına karşı ağlarla kapatıldığı görüldü. Gökyüzünde İsrail’e ait gözetleme insansız hava araçlarının sesi ve uzaktan patlamalar duyuldu.
UNIFIL verilerine göre İsrail ordusu, işgal edilen bölgelerde dört yeni üs daha kurarak mevzi sayısını dokuza çıkardı. UNIFIL sözcüsü Kandice Ardiel, son aylarda mevzilerin sağlamlaştırılması, koruyucu altyapı inşası ve yıkım çalışmalarının yoğunlaştığını söyledi.
İsrail’in ‘güvenlik bölgesi’ planı ve siyasi arka plan
İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, geçen ay işgal altındaki Güney Lübnan’ı ziyaret ederek orduya “bölgede uzun vadeli bir varlık için gerekli tüm adımları atması” talimatı verdiğini duyurdu. İsrailli yetkililer, kuzey İsrail’deki yerleşimleri Hizbullah’ın roket ve dron saldırılarından korumak için “güvenlik bölgesi” adını verdikleri bir alan oluşturmayı hedeflediklerini açıkladı.
Haziran ayında ABD ve İran, Lübnan’daki şiddetin sona erdirilmesini de içeren ön bir anlaşma duyurmuştu. Ancak bir Lübnanlı istihbarat yetkilisi, ateşkesin ardından İsrail’in anlaşmayı 5.000’den fazla kez ihlal ettiğinin kaydedildiğini, ihlallerin hava saldırıları, dron saldırıları, topçu ateşi ve günlük baskınları kapsadığını belirtti.
Diplomatik süreçte tarafların tutumu
İki ülke, ABD’nin arabuluculuğuyla yürütülen doğrudan görüşmelerde, İsrail’in Lübnan ordusunun konuşlanacağı ve Hizbullah’ın silahsızlanmasının doğrulanacağı “pilot bölgeler” olarak adlandırılan alanlardan çekilmesini öngören bir çerçeve anlaşma üzerinde anlaşmaya varmıştı.
Hizbullah lideri Naim Kasım bu çabaları “aşağılayıcı bir teslimiyet” olarak nitelendirerek, silahlarıyla ilgili tartışmaların ancak İsrail’in tamamen çekilmesinden sonra yapılması gerektiğini söyledi. İsrail ise Lübnan ordusunun Hizbullah’a karşı güç kullanmayı reddettiğini ve yeterli çabayı göstermediğini savundu. Konuya aşina bir Avrupalı diplomat, “pilot bölgeler” fikrinin Ekim ayı sonundaki İsrail seçimleri öncesinde önemli bir değişiklik yaşanmadan hayata geçmesinin zor göründüğünü dile getirdi.
Bölgedeki yıkımın boyutu ve insan hakları uyarısı
Haberde, Gazze’de olduğu gibi İsrail’in sınır köylerinin tamamını yerle bir ettiği, ateşkes sonrasında da yıkımların sürdüğü vurgulandı. İnsan hakları örgütleri, bazı eylemlerin sivil altyapının kasıtlı yok edilmesi anlamına geldiğini ve olası bir savaş suçu teşkil ettiğini savundu. İsrail ordusu ise yıkılan binaların Hizbullah tarafından askeri amaçla kullanıldığını ve uluslararası hukuka uygun hareket ettiğini bildirdi; işgal altındaki bölgelere dair diğer sorulara yanıt vermedi.
Yüz binlerce Lübnanlı hâlâ yerinden edilmiş durumda ve geri dönüş takvimi hakkında bilgilendirilmiş değil. Lübnanlı istihbarat yetkilisi, İsrail’in ateşkese rağmen bölgeleri ateşe verdiğini ve evleri yıktığını belirterek bunun insanların geri dönmesini engellemeye yönelik bilinçli bir politika olduğunu savundu.
Sık Sorulan Sorular
BBC işgal altındaki Lübnan'da son durumu inceledi haberinde hangi sahneler öne çıkıyor?
Haberde, Akdeniz kıyısındaki otoyolun ıssızlığı, terk edilen tarlalar, yıkılmış köyler ve İsrail ordusunun kurduğu kontrol noktaları öne çıkıyor. BBC ekibi, sınıra yakın Hristiyan köylerine UNIFIL misyonu eşliğinde ulaşarak askeri hareketliliği ve yıkımı yerinde gözlemledi.
İsrail Lübnan topraklarının ne kadarını işgal altında tutuyor?
Habere göre İsrail, Lübnan topraklarının yaklaşık yüzde 5’ini işgal altında bulunduruyor. Bu şerit, bazı noktalarda sınırdan 10 kilometreye kadar içeriye uzanıyor ve İsrail ordusu tarafından dört yeni üs kurularak mevzi sayısı dokuza çıkarıldı.
Haziran ateşkesinin ardından ne tür ihlaller kaydedildi?
Lübnanlı bir istihbarat yetkilisine göre ateşkesin ardından İsrail’in anlaşmayı 5.000’den fazla kez ihlal ettiği kaydedildi. İhlaller arasında hava saldırıları, insansız hava aracı saldırıları, topçu ateşi ve İsrail askerlerinin “sarı hat” olarak adlandırılan bölgenin ötesine neredeyse her gün düzenlediği baskınlar yer alıyor.
Hizbullah ve İsrail'in diplomatik süreçteki tutumu nedir?
İsrail, Lübnan’dan çekilmeyi Hizbullah’ın silahsızlanmasına bağlıyor; Lübnan hükümeti ise bunu örgütün rızası olmadan sağlayamıyor. Hizbullah lideri Naim Kasım, önerileri “aşağılayıcı bir teslimiyet” olarak nitelendirirken İsrail, Lübnan ordusunun gruba karşı güç kullanmayı reddettiğini savunuyor.
İsrail'in 'güvenlik bölgesi' planı ne anlama geliyor?
İsrailli yetkililer, kuzey İsrail’deki yerleşimleri Hizbullah’ın roket ve dron saldırılarından korumak amacıyla Güney Lübnan içinde bir ‘güvenlik bölgesi’ oluşturmayı hedefliyor. Savunma Bakanı Israel Katz, orduya bu bölgede ‘uzun vadeli varlık’ için gerekli tüm adımları atması talimatı verdiğini açıkladı.
Yorum Yapın