Cumartesi Anneleri, 1995’ten bu yana sürdürdükleri oturma eylemlerinin 1117. haftasında yine Galatasaray Meydanı’na çıkarıldı. Kayıp yakınları, 13 Haziran 1994’te Diyarbakır’ın Hani ilçesine bağlı Akçayurt köyünün muhtarı olarak görev yapan ve o tarihten bu yana kendisinden haber alınamayan Mustafa Mehmet Günkan’ın akıbetini sordu.
Eylemdeki basın açıklamasını kayıp yakını Yasemin Bektaş okudu. Açıklamada, Günkan’ın 32 yıldır aydınlatılmayan kaybının, “duvarın nasıl örüldüğünü gösteren örneklerden biri” olduğu belirtildi ve “Kaç yıl geçerse geçsin; Mustafa Mehmet Günkan için, tüm kayıplarımız için adalet istemekten vazgeçmeyeceğiz” ifadelerine yer verildi.
1994 Haziran’ında yaşananlar ve köyün boşaltılması
Açıklamaya göre 13 Haziran 1994’te köy yakınında bir çatışma yaşandı. Ertesi sabah jandarma Akçayurt köyüne baskın yaparak köyü zorla boşalttı. Akçayurt ve çevre köylerin sakinlerinden oluşan yüzlerce kişi, Topçular Jandarma Karakolu’nun yanında kurulan toplama alanına götürüldü. Yaklaşık bir hafta burada tutulan köylüler arasında muhtar Mustafa Mehmet Günkan da vardı.
Günkan, serbest bırakıldığında ağır işkence gördüğünü belirtti. Yaşananlar üzerine Ankara’ya giderek hükümet yetkilileri nezdinde girişimlerde bulundu, İnsan Hakları Derneği’ne başvurdu ve bir televizyon kanalında yaşadıklarını anlattı.
Turkish Daily News’a yansıyan tanıklık
3 Ağustos 1994 tarihli Turkish Daily News gazetesinin haberine göre Günkan, yaşadıklarını şöyle dile getirmişti: “Güvenlik güçleri köyümü yaktılar. Beni Topçular Jandarma Karakolu’na götürüp işkence yaptılar. Kaburgalarım kırıldı. Köy dışında insanları bir araya topladılar ve dört gün boyunca hiçbir şey vermediler. Köyümden toplam 430 kişi şu anda Adana’ya, Diyarbakır’a ve çevre köylere gitmiş durumda. Yiyecek hiçbir şeyimiz yok. Ayrıca tüm ekinlerimizi de yaktılar. Hükümetten yardım istemek için Ankara’ya geldim.”
18 Ağustos 1994: Karakola çağrıldı, bir daha haber alınamadı
Açıklamaya göre Günkan, Ankara’dan döndükten sonra köylerine yeniden dönebilmek için Hani Topçular Jandarma Karakolu’na başvurdu. 18 Ağustos 1994’te askerler, muhtara Hakan Astsubay tarafından karakola çağrıldığını söyledi. Günkan karakola gitti, bir süre sonra binadan çıkarılarak askeri bir helikoptere bindirildi. O günden sonra Mustafa Mehmet Günkan’dan bir daha haber alınamadı.
Ailenin başvuruları ve Af Örgütü’nün çağrısı
Aile, Günkan’ın bulunması ve akıbetinin açıklanması için Hani Kaymakamlığı, İlçe Jandarma Komutanlığı, Devlet Güvenlik Mahkemesi, Başbakanlık, İçişleri Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Cumhurbaşkanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı nezdinde başvurularda bulundu.
Uluslararası Af Örgütü ise 21 Eylül 1994’te yayımladığı Acil Eylem Çağrısı ile Günkan’ın güvenliği konusundaki endişesini dile getirdi. Örgüt, Jandarma Genel Komutanı Aydın İlter, İçişleri Bakanı Nahit Menteşe ve İnsan Haklarından Sorumlu Devlet Bakanı Azimet Köylüoğlu’ndan Günkan’ın nerede olduğunun tespiti için acil önlemler alınmasını ve soruşturmanın sonuçları hakkında bilgi verilmesini talep etti.
“32 yıldır aynı soruyu sormaya devam ediyoruz”
Cumartesi Anneleri açıklamada, başvurulara, tanıklıklara ve uluslararası çağrılara rağmen Mustafa Mehmet Günkan’ın akıbetinin açığa çıkarılması ve sorumluların yargılanması amacıyla etkin bir adli süreç işletilmediğini, dosyanın karanlıkta bırakıldığını belirtti. “Onu kaybedenler ve kaybedilmesini önleme yükümlülüğünü yerine getirmeyenler cezasızlıkla korundu” denilen açıklama, “Bu yüzden 32 yıldır aynı soruyu sormaya devam ediyoruz: Mustafa Mehmet Günkan nerede?” ifadeleriyle son buldu.
Sık Sorulan Sorular
Mustafa Mehmet Günkan kimdir, neden kaybedildi?
Mustafa Mehmet Günkan, Diyarbakır’ın Hani ilçesine bağlı Akçayurt köyünün muhtarıydı. 13 Haziran 1994’te jandarma tarafından köyün boşaltılması ve Topçular Jandarma Karakolu’na götürülmesinin ardından bir hafta gözaltında tutuldu. 18 Ağustos 1994’te aynı karakola yeniden çağrıldı, askeri helikoptere bindirildi ve o tarihten bu yana kendisinden haber alınamadı.
Cumartesi Anneleri’nin 1117. hafta eylemi neden Günkan dosyası seçildi?
Grup, 1995’ten bu yana her cumartesi gözaltında kaybedilen yakınları için adalet talep ediyor. 1117. haftada, dosyası hâlâ aydınlatılmamış ve cezasızlıkla örtülen kayıplardan biri olarak Günkan’ın hikâyesi okundu; karakol önünde verilen ifadeler ve 32 yıllık resmi başvurular tekrar kamuoyuyla paylaşıldı.
Günkan dosyasında uluslararası kurumlar devrede mi oldu?
Aile, Hani Kaymakamlığı’ndan Cumhurbaşkanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı’na kadar çok sayıda makama başvurdu. Uluslararası Af Örgütü de 21 Eylül 1994’te yayımladığı Acil Eylem Çağrısı ile Jandarma Genel Komutanı, İçişleri Bakanı ve İnsan Haklarından Sorumlu Devlet Bakanı’na Günkan’ın akıbetinin açıklanması çağrısı yaptı.
Yorum Yapın