İZSİAD Çevre ve Enerji Komisyonu, düzenlediği iki ayrı webinar ile sürdürülebilirlik, karbon ticareti ve Avrupa kaynaklı yeni düzenlemeleri üyelerinin gündemine taşıdı. “Yeşil Dönüşüm: Sanayide Rekabetin Yeni Anahtarı” oturumunda Ege Üniversitesi Öğretim Üyesi ve PRONGEN TECH Kurucu Ortağı Prof. Dr. Nuri Azbar, “Karbon Ticareti, Karbon Kredileri ve Regülasyonlar” oturumunda ise Fiba Holding ve Committed.app Genel Müdürü Levent Köseoğlu sanayicilere yol haritası çizdi.
Toplantılar, İZSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Alaattin Yüksel’in açılışıyla başlarken, moderatörlüğü Çevre ve Enerji Komisyonu Başkanı Nadide Akyıldız üstlendi. Yüksel, yeşil dönüşüm ve karbon yönetiminin artık şirketlerin rekabet gücü ve ihracat kapasitesi açısından stratejik önem taşıdığını vurguladı.
Sanayide yeşil dönüşüm neden artık bir tercih değil
Prof. Dr. Nuri Azbar, yeşil dönüşümün çevresel bir proje olmaktan çıkıp rekabet stratejisinin temel unsurlarından birine dönüştüğünü söyledi. Avrupa’nın yeni düzenlemelerle küresel ticaretin kurallarını yeniden şekillendirdiğini belirten Azbar, Türk sanayisinin bu dönüşüme yalnızca mevzuata uyum açısından değil, rekabet gücünü koruma ve geliştirme perspektifiyle yaklaşması gerektiğini ifade etti.
Sanayicilerin dönüşüme nereden başlaması gerektiğine ilişkin yol haritasını paylaşan Azbar, ilk adımın stratejik ürünlerin ve yaşam döngülerinin doğru analiz edilmesi olduğunu söyledi. Karbon emisyonu, enerji ve su tüketimi, hammadde kullanımı, atık oluşumu ve lojistik verilerinin sistematik biçimde kayıt altına alınması gerektiğini belirtti.
Sanayicilere beş stratejik adım
Azbar, yeşil dönüşüm sürecinde izlenmesi gereken yolu beş temel adımda özetledi. Webinarın ana çıktıları şu şekilde sıralandı:
- Ürünlerin yaşam döngüsünü tanımlayın ve sınırlarını netleştirin.
- Güçlü bir veri toplama altyapısı kurun; enerji, su, hammadde ve atık verilerini düzenli kayıt altına alın.
- Yaşam döngüsü analizi (LCA) ve karbon ayak izi hesaplamalarına başlayın.
- Sürdürülebilirliğe fabrika yerine ürün bazlı yaklaşın; EPD, ürün karbon ayak izi (PCF) ve Dijital Ürün Pasaportu’na (DPP) hazırlanın.
- Dijitalleşme ile sürdürülebilirliği birlikte planlayın; ERP ve üretim takip sistemlerini DPP veri altyapısıyla entegre edin.
Azbar, LCA çalışmalarının geleceğin önemli uygulamalarının temelini oluşturduğunu, bu entegrasyonun bugünden planlanmasının şirketlere ilerleyen dönemde maliyet ve zaman avantajı sağlayacağını söyledi.
Karbon ticareti ve karbon kredileri nasıl okunmalı
Fiba Holding ve Committed.app Genel Müdürü Levent Köseoğlu, karbon ticaretinin artık finansal ve ticari bir konu olduğuna dikkat çekti. Karbon kredilerinin, sera gazı emisyonlarının azaltılması, giderilmesi veya oluşmasının engellenmesi karşılığında oluşturulan ve bir ton karbondioksit eşdeğeri üzerinden ifade edilen mekanizmalar olduğunu aktardı.
Şirketlerin öncelikle kendi emisyonlarını doğru ölçmesi gerektiğini belirten Köseoğlu, karbon kredilerinin emisyon azaltımının alternatifi olmadığını vurguladı. Sürecin; mevcut karbon ayak izinin ortaya konması, ardından enerji verimliliği, yenilenebilir enerji kullanımı ve tedarik zinciri iyileştirmeleriyle emisyonların azaltılması ve yalnızca eksik kalan kısmın karbon ticareti ile tamamlanması gerektiğini söyledi.
Scope 1, Scope 2 ve Scope 3 emisyonları ne anlama geliyor
Köseoğlu, karbon yönetiminde üç kapsamın doğru anlaşılması gerektiğini belirtti. Scope 1 doğrudan üretim kaynaklı emisyonları, Scope 2 kullanılan enerjiden kaynaklanan emisyonları, Scope 3 ise tedarik zinciri, lojistik ve satın alma süreçlerinden oluşan dolaylı emisyonları kapsıyor.
Avrupa Birliği başta olmak üzere küresel pazarlarda karbon kriterlerinin ticari kararları giderek daha fazla etkilediğini belirten Köseoğlu, “Ölçemediğiniz bir alanı yönetemezsiniz. Firmalarımız önce mevcut durumlarını görmeli, hangi alanlarda iyileştirme yapabileceklerini belirlemeli ve buna göre yatırım planlarını oluşturmalı” dedi.
Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi ve sınırda karbon düzenlemeleri
Webinarda Türkiye’de karbon piyasalarının gelişimi ve Emisyon Ticaret Sistemi de ele alındı. Yeni düzenleyici çerçeveyle birlikte sera gazı emisyonlarının izlenmesi, raporlanması ve doğrulanması şirketler açısından daha kritik hale geldi. AB Emisyon Ticaret Sistemi ve sınırda karbon düzenlemelerinin özellikle ihracatçı sanayiciler üzerindeki etkileri değerlendirildi.
Köseoğlu, karbon maliyetlerinin doğrudan veya dolaylı biçimde üreticilerin karşısına çıkacağını belirterek Avrupa pazarına ürün gönderen şirketlerin karbon hesaplamalarını doğru yapmasının rekabet açısından kritik olduğunu söyledi. Üretimi karbon nötr hale getirmeden karbon ticaretiyle sorunu aşmaya çalışmanın büyük risklere yol açacağını vurguladı.
Şirket bazlı karbon yol haritası için bireysel görüşme
Köseoğlu, İZSİAD üyelerine şirket özelinde değerlendirme yapma çağrısında bulundu. Yaklaşık iki saatlik bireysel görüşmelerle firmaların karbon salımı noktasındaki mevcut konumunun birlikte değerlendirileceğini, ardından doğru yatırım ve dönüşüm adımlarının belirlenerek bir yol haritası hazırlanacağını söyledi.
İZSİAD Çevre ve Enerji Komisyonu, webinar serisinin önümüzdeki dönemde de sürdürüleceğini ve üyelerin yeşil dönüşüm sürecinde bilgi paylaşımı toplantılarıyla destekleneceğini bildirdi.
Sık Sorulan Sorular
İZSİAD’ın yeşil dönüşüm webinarında hangi konular ele alındı?
İki ayrı webinar düzenlendi. İlk oturumda sanayide yeşil dönüşümün rekabet üzerindeki etkisi ve beş stratejik adım konuşuldu. İkinci oturumda ise karbon ticareti, karbon kredileri ve yeni regülasyonlar ile Scope 1-2-3 emisyonları ele alındı.
Sanayiciler için önerilen beş stratejik adım nelerdir?
Prof. Dr. Nuri Azbar’ın paylaştığı adımlar şöyle sıralandı: ürün yaşam döngüsünü tanımak, güçlü veri toplama altyapısı kurmak, LCA ve karbon ayak izi hesaplamalarına başlamak, sürdürülebilirliğe ürün bazlı yaklaşmak ve dijitalleşmeyle sürdürülebilirliği birlikte planlamak.
Scope 1, Scope 2 ve Scope 3 emisyonları ne anlama geliyor?
Scope 1 doğrudan üretim kaynaklı emisyonları, Scope 2 kullanılan enerjiden kaynaklanan emisyonları, Scope 3 ise tedarik zinciri, lojistik ve satın alma süreçlerinden oluşan dolaylı emisyonları kapsar. Şirketlerin karbon yönetiminde bu üç kapsamı birlikte değerlendirmesi gerekir.
Karbon kredileri emisyon azaltımının alternatifi mi?
Levent Köseoğlu, karbon kredilerinin emisyon azaltımının alternatifi olmadığını, önce mevcut emisyonların ölçülmesi, ardından enerji verimliliği, yenilenebilir enerji ve tedarik zinciri iyileştirmeleriyle azaltılması, yalnızca eksik kalan kısmın karbon ticareti ile tamamlanması gerektiğini vurguladı.
Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi ihracatçıları nasıl etkiliyor?
Yeni düzenleyici çerçeve, sera gazı emisyonlarının izlenmesi, raporlanması ve doğrulanmasını kritik hale getirdi. AB Emisyon Ticaret Sistemi ve sınırda karbon düzenlemeleri, özellikle Avrupa pazarına ürün gönderen ihracatçı sanayicilerin karbon hesaplamalarını doğru yapmasını zorunlu kılıyor.
Yorum Yapın